Archief Inhoudsopgave

Het grote interview

Arko van Brakel, gastspreker OSB-congres

Vakmensen zijn de helden van onze samenleving

Tijdens het afgelopen OSB-congres was Arko van Brakel één van de gastsprekers. Van Brakel begon zijn carrière als internetondernemer. Daarna startte hij zijn eigen trainings- en adviesbedrijf. In 2016 richtte Van Brakel samen met de Braziliaanse ondernemer Ricardo Semler het Semco Style Institute op, dat internationaal opleidingen verzorgd. Hoe kijkt hij naar de branche? Welke uitdagingen liggen er? En hoe geef je inhoud aan goed werkgeverschap?

Lees meer

“Ik ben met een positief gevoel terugkomen van het OSB-congres”, zegt Van Brakel aan het begin het gesprek. “Wat me vooral opviel was de directheid waarmee door schoonmaakondernemers wordt gecommuniceerd. Men neemt geen blad voor de mond, maar er is ook ruimte voor de nodige humor. Dat zorgde voor een hele prettige sfeer.” En, vervolgt hij, de verschillende sprekers straalden vooral trots uit. “Die trots is zeer terecht. Het maatschappelijk belang van de branche is groter dan mensen zich vaak realiseren. De ‘hygiënefactor’ bepaalt in hoge mate ons maatschappelijk functioneren.” Van Brakel waardeert het dan ook dat door de branche meer en meer wordt ingezet op dagschoonmaak, waardoor de schoonmaker zichtbaarder wordt. “Achter iedere schoonmaker zit een mens met zijn eigen leven en zijn eigen dromen. Menselijkheid wordt nog veel te weinig gewaardeerd in ons land. Ik zou het fantastisch vinden als schoonmakers de mogelijkheid zouden krijgen om zich voor te stellen tijdens een vergadering of in een teammeeting. Want dan geef je iemand echt een gezicht.”

Duurzaamheid

Maar wat zijn nu de uitdagingen waar de branche in de komende jaren voor staat? Van Brakel: “Als je kijkt naar de grote trends in onze samenleving, dan gaat het om drie zaken: de toenemende vergrijzing, de omslag naar meer duurzaamheid en het streven om van Nederland een kenniseconomie te maken.

Die trends zijn allemaal terug te vinden in de schoonmaakbranche”, analyseert Van Brakel. “De komende jaren groeit het aantal mensen tussen de vijfenzestig en tachtig jaar met maar liefst twintig procent. De druk op de werkenden gaat daardoor toenemen. Dus is er een noodzaak om op een andere manier te gaan werken, bijvoorbeeld door de inzet van nieuwe technologieën.”

Daarnaast zal ‘duurzaamheid’ een steeds grotere rol gaan spelen binnen de branche, voorspelt hij. “Dan gaat het zeker niet alleen om het werken met milieuvriendelijke producten. Het gaat óók om de duurzaamheid van je medewerkers. Want die medewerkers heb je – in het licht van de vergrijzingsgolf die ons te wachten staat – heel hard nodig. Maar hoe kun je het fysieke werk als schoonmaker volhouden? Die vraag zouden directies eens moeten voorleggen aan de schoonmakers zèlf. Als je je medewerkers laat meedenken, dan levert dat vaak betere oplossingen op dan een HR-directeur ooit kan bedenken.” De derde maatschappelijke trend die Van Brakel signaleert, is het streven om van Nederland steeds meer een kenniseconomie te maken. “Ik vind dat streven echt te eenzijdig. Ton Heerts, tot voor kort voorzitter van de MBO Raad, was daarover altijd helder: zonder vakmensen staat Nederland stil. En zo is het. Vakmensen zijn de helden van onze samenleving, zij verdienen meer aandacht dan ze momenteel krijgen.”

Behandel mensen zoals ze zelf behandeld willen worden

Goed werkgeverschap

Een belangrijk thema op het OSB-congres was ‘goed werk­geverschap’. Maar hoe geef je daar nu concreet invulling aan? Van Brakel: “De gulden regel is: behandel je medewerkers zoals je zelf behandeld wilt worden. Maar er is ook een platinum regel: behandel mensen zoals ze zelf behandeld willen worden. Dat begint met het luisteren naar en het waarderen van mensen. Creëer een open cultuur, waarbij mensen niet bang zijn om fouten te maken en waarbij ze de ruimte krijgen om met ideeën te komen. Want die ideeën heb je hard nodig als je als bedrijf wilt innoveren.” En soms kan dat al door hele simpele veranderingen door te voeren, benadrukt Van Brakel. “Reserveer bijvoorbeeld standaard een plekje tijdens een directie- of MT-vergadering voor iemand van de werkvloer. Je zult zien dat de vergaderingen daar kwalitatief beter van worden.”

Wat daarnaast belangrijk is voor goed werkgeverschap, is minder hiërarchie, stelt Van Brakel. “Als je pyramides bouwt, krijg je mummies. Hiërarchisch leiderschap gaat uit van wantrouwen. Coachend leiderschap is gebaseerd op vertrouwen. Als je mensen vertrouwen geeft, dan voelen ze zich prettiger, zijn ze minder ziek en is hun betrokkenheid groter.” Maar hoe maak je dan die omslag met managers die gewend zijn aan hiërarchisch leidinggeven? Van Brakel: “Dat vraagt om moed. De leidinggevenden zullen gecontracteerd moeten worden op hun nieuwe rol. Dat vraagt om hele heldere afspraken over wat van ze verwacht wordt. Daarmee geef je ze de keus om het anders te gaan doen. Maar het uitgangspunt moet zijn dat het anders moet.” Binnen de schoonmaakbranche ziet Van Brakel hele mooie voorbeelden van dit nieuwe type leiderschap. “Geef die best practices een podium. Want daarmee kan het een bron van inspiratie zijn voor alle andere schoonmaakondernemers.”

Naar begin