Archief Inhoudsopgave

De Friskijker

Professor nico baken

Robots zullen steeds meer het werk van mensen overnemen

Over enkele decennia zal het meeste schoonmaakwerk zijn wegge­robotiseerd. Dat is volgens professor Nico Baken – professor Enterprise Networks bij de TU Delft en senior strateeg bij KPN Nederland – een realistisch toekomstscenario. “Dus is het van het grootste belang dat de schoonmaakbranche zich gaat bezinnen op een nieuwe toekomst. Want er is meer dan één wenkend perspectief.”

“We weten heel veel van de mens. Van ieder persoon kunnen we tegenwoordig het genoom, de complete genetische samenstelling, binnen één uur bepalen. En dat terwijl de mens een aardig complex wezen is. Van huizen en gebouwen, die veel minder complex zijn dan de mens, weten we veel minder. Dat is toch vreemd?”

Het was precies die gedachte die leidde tot het project ‘WoonConnect’, dat inmiddels ondersteund wordt door de ministeries van Binnenlandse Zaken, Economische Zaken, Infrastructuur en Milieu en Wonen en Rijksdienst. Baken: “WoonConnect is een online platform dat bedoeld is om gebouwen en woningen te verbeteren. Vanuit de overheid, woningcorporaties, vastgoedbeheerders en bouwbedrijven, maar ook gewoon door bewoners zelf.”

Schoonmaaklabel

Het streven is om zoveel mogelijk huizen in Nederland op te nemen in deze ‘digitale bibliotheek’, vertelt Baken. “Van elk huis wordt alle informatie en worden alle bouwonderdelen digitaal in deze bibliotheek opgeslagen. Dat kan vervolgens voor allerlei doeleinden worden ingezet. Door een woningcorporatie bij het renoveren van een wijk of door een huizenbezitter die een ontwerp voor een nieuwe dakkapel wil maken.” Voor de schoonmaaksector kan het interessant zijn om bij dit soort ontwikkelingen aan te haken, meent Baken. “Bij nieuwbouw zou je kunnen kijken hoe een gebouw zó kan worden ontworpen, dat het optimaal is schoon te houden. En je zou – naar analogie van het energielabel – vervolgens dan een ‘schoonmaaklabel’ aan ieder huis of gebouw kunnen hangen.”

Robots zullen dus steeds meer het werk van mensen overnemen, stelt Baken. “Er zullen meer smart buildings komen: gebouwen en huizen die vol hangen met camera’s en sensoren, die vervolgens robots aansturen. Denk bijvoorbeeld aan een robot die zelfstandig ramen schoonmaakt. Via sensoren wordt gekeken welke ramen vuil zijn en moeten worden schoongemaakt. Niet meer standaard alle ramen dus, maar een efficiënte selectie. Vervolgens wordt de optimale glazenwasroute uitgerekend.”

Consumentenmarkt

Volgens Baken moet de schoonmaak- en glazenwasbranche zich erop voorbereiden dat binnen enkele decennia het meeste standaardwerk is weggerobotiseerd. “Dat betekent dat de branche zich fundamenteel moet herbezinnen op haar toekomst.” Die toekomst zou wel eens veel meer dan nu kunnen liggen in de consumentenmarkt, stelt hij. “De overheid sluit verzorgingshuizen en stimuleert dat mensen langer thuis blijven wonen. Dat is begrijpelijk, want een plek in een verzorgingshuis kost ongeveer 40.000 euro per persoon meer per jaar. Die kosten zijn niet meer te dragen, omdat het aantal ouderen fors toeneemt. In 2025 zal een kwart van de bevolking ouder dan 65 jaar zijn. Bovendien stijgt het aantal 80-, 90- en 100-jarigen flink. Die markt, van de langer thuiswonende ouderen, kan heel interessant zijn.”

De gevraagde kwaliteit van het schoonmaakwerk zal omhoog gaan

Smart buildings

Het schoonmaken zelf zal steeds meer door robots worden gedaan, voorspelt Baken. “Technologie en kunstmatige intelligentie ontwikkelen zich exponentieel. Een voorbeeld daarvan is de >> supercomputer Watson, die door IBM in 2007 voor het eerst werd gepresenteerd. Watson kan een in spreektaal gesteld antwoord interpreteren en na een zoektocht in encyclopedieën, boeken, tijdschriften, wetenschappelijke artikelen en websites binnen enkele seconden de vraag reconstrueren. Inmiddels is Watson in staat om via datamining en data-analyse van honderd terminale kankerpatiënten er ongeveer tien te redden. Daar kan geen dokter tegenop.”

Schoonmaak- en glazenwasbedrijven zullen zich dan wel moeten omvormen tot bredere dienstverleners, denkt Baken. “Het gewone schoonmaakwerk zal in tien of twintig jaar tijd steeds meer vervangen worden door intelligente robots. Maar er blijven veel dingen waar ouderen hulp bij nodig hebben. Zoals het onderhoud van de tuin, een maaltijd halen of uitleg over hun zelfrijdende auto. Begin liever vandaag dan morgen om hierover na te denken. Denk vooruit, ontwerp scenario’s voor de toekomst. Want één ding weet je heel zeker: die toekomst valt niet tegen te houden. Voor OSB wenkt die toekomst met veel levensvatbare kansen die de werknemers veel werkplezier bieden.”

Naar begin